عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
1009
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
به همين ترتيب خطبه خواند و دعا به شاه و آن سه نفر نمود . مردم يك دفعه آمين گفتند . آنگاه لايحهاى كه صدر اعظم نوشته بود قرائت و جوابى هم از طرف ملت خواند . يك دفعه مردم به يكصدا گفتند : « زنده باد دولت » ، « زنده باد شاهنشاه » . حاجى ميرزا ابو القاسم مشير لشكر كه سابق وزير حكومتى طهران بود و از اجزاى عين الدوله اتابيك است از حرف مردم كه گفتند : « زنده باد دولت » متغير شده به غلامعلى خان اعظم السلطنه وزير نظميه گفت چرا بايد اينطور بگويند ؟ گفت حرف بدى نزدند . هم به شاه و هم به ملت دعا كردند . سواد لايحهء صدر اعظم البته هركدام از ماها كه در اين مجلس شرف حضور داريم مختصرا مىدانيم كه مقصود از تشكيل اين مجلس محترم و اجتماع آقايان علما و وزرا و امنا و اعيان و اشراف و تجار و اصناف در اين مجلس چيست ؟ ولى محض اينكه نيت پاك و مقدس بندگان اعلىحضرت اقدس شاهنشاهى خلد اللّه ملكه به طور شايسته مكشوف و معلوم باشد ، لزوما به استحضار خاطر محترم آقايان عظام مىرسانم كه چنانكه البته خاطر شريف همگى مسبوق است ، بندگان اعلىحضرت اقدس شاهنشاهى مصمم شدند كه ابواب نيكبختى و سعادت به روى قاطبهء اهالى ممالك محروسهء ايران باز شود و اصلاحات مفيدهء لازمه كه باعث مزيد استحكام مبانى دولت و خوشبختى ملت است به مرور به موقع اجراء گذارده شود و چون اين خيال مقدس شاهانه بدون همدستى و معاونت قاطبهء اهالى ايران به آن طورى كه منظور نظر معدلت اثر همايونى است انجامپذير نمىشد ، رأى مبارك همايون شاهنشاه معظم بر آن تعلق گرفت كه مجلس شورايى از منتخبين طبقات معينه به طورى كه تفاصيل آن در دستخط مبارك از تاريخ 14 جمادى الثانيه يونت ئيل 1324 مشروح است در دار الخلافهء طهران تشكيل و تنظيم شود . چون لايحهء قواعد انتخابات و لايحهء نظامنامهء اين مجلس شوراى ملى بايد كمال دقت موافق دستخط مبارك همايونى ترتيب شود و البته مىدانيد كه انجام اين كار مستلزم وقت و فرصت معينى است ، لهذا براى اينكه بندگان اعلىحضرت اقدس شاهنشاهى خلد اللّه ملكه دليلى واضح و حجتى كافى در تصميم راى مبارك خودشان براى تشكيل و ترتيب مجلس شوراى ملى به قاطبهء اهالى ايران داده باشند مقرر فرمودند كه عجالة محل موقتى اين مجلس محترم معين و در آنجا با حضور آقايان علماء و وزرا و اعيان و اشراف و تجار و اصناف صرف شيرينى و شربت بشود . بديهى است كه اولياى دولت اهتمام بليغ خواهند نمود كه قواعد انتخابات و نظامنامهء مجلس شوراى